فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه دیپلماسی و میدان در حل و فصل منازعات منطقه‌ای از سیره سردار قاسم سلیمانی طی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که ارتباط دیپلماسی و میدان در مدیریت منازعات منطقه‌ای بر اساس سیره سردار سلیمانی چگونه بوده است. مسئله اصلی تحقیق، شناسایی تعامل و تقویت دیپلماسی و عملیات میدانی در مدیریت منازعات منطقه‌ای با تأکید بر سیاست خارجی ایران است. در این راستا، این پژوهش با چارچوب نظری قدرت هوشمند جوزف نای و روش کیفی و رویکرد تحلیلی-توصیفی انجام شده و داده‌ها از طریق کتابخانه‌ای و تحلیل اسناد معتبر گردآوری و تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که سردار سلیمانی از طریق تلفیق استراتژیک قدرت سخت و نرم، به الگویی موفق از قدرت هوشمند دست یافته است. وی با ایجاد اتحادهای استراتژیک با گروه‌های نیابتی، مانند حزب‌الله و حوثی‌ها، و بهره‌گیری از دیپلماسی فرهنگی و رسانه‌ای، تأثیر قابل‌توجهی بر تحولات منطقه‌ای و تقویت محور مقاومت داشته است. این پژوهش نشان می‌دهد دیپلماسی میدان‌محور در سیره سردار سلیمانی، با ایجاد همبستگی میان گروه‌های محلی و تقویت روابط استراتژیک، منجر به کاهش تنش‌ها، مدیریت مؤثر منازعات و تثبیت جایگاه استراتژیک جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه شده است. نتایج تحقیق بر اهمیت قدرت هوشمند و تعامل میان دیپلماسی و میدان به‌عنوان ابزاری کارآمد برای مدیریت بحران‌ها تأکید دارد و الگویی عملی برای سیاست‌گذاران در طراحی استراتژی‌های منطقه‌ای ارائه می‌دهد.

چکیده این مقاله به تحلیل مقایسه‌ای نقش و کارآمدی مقاومت اقتصادی در دو جنبش مهم معاصر، یعنی جنبش ضد آپارتاید آفریقای جنوبی و جنبش فلسطینی تحریم اقتصادی، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم دولتی رژیم صهیونیستی در بستر بیداری اسلامی می‌پردازد. هدف پژوهش، بررسی این مسأله است که تا چه حد می‌توان از تجربه موفق تحریم‌ها علیه رژیم آپارتاید برای طراحی راهبردهای مؤثر در مبارزه با اشغالگری و تبعیض در فلسطین بهره گرفت. مقاله با استفاده از چارچوب نظری اقتصاد سیاسی انتقادی و روش مطالعه موردی مقایسه‌ای، ضمن نقد رویکرد قیاس‌گرایانه رایج، تفاوت‌ها و شباهت‌های ساختاری، سیاسی و اجتماعی دو مورد را تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت تحریم‌ها در آفریقای جنوبی به پیوند طبیعی با جنبش مردمی گسترده و راهبرد تغییر ساختار قدرت داخلی وابسته بود، در حالی که در فلسطین، علی‌رغم ظرفیت‌های گفتمانی و بسیج‌گر بیداری اسلامی برای تقویت همبستگی فراملی، پراکندگی جغرافیایی، نبود رهبری یکپارچه و وابستگی شدید اسرائیل به حمایت‌های غربی، کارآمدی تحریم‌ها را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. همچنین، مقاله تأکید می‌کند که استفاده از تجربیات تاریخی باید با دقت و آگاهی از شرایط خاص هر مورد صورت گیرد و طراحی راهبردهای مؤثر برای جنبش مذکور مستلزم بازنگری انتقادی و تطبیق با واقعیت‌های امروز فلسطین و اسرائیل است. این رویکرد می‌تواند به ارتقای اثربخشی تحریم‌ها و تحقق اهداف جنبش کمک کند.

چکیده رقابت ایران و عربستان از دوران پهلوی آغاز گردید و بسته به اقتضائات داخلی و بین‌المللی استراتژی‌های متفاوتی را دنبال کرده‌اند. با به قدرت رسیدن حوثی‌ها در یمن، ایران و عربستان وارد فاز جدیدی از روابط شده و رفته‌رفته تلاش برای نفوذ خود و مهار دیگری افزایش پیدا کرد. با تهاجم نظامی عربستان به یمن، ایران به جانبداری از محور مقاومت پرداخت و گستره عمق راهبردی خود را افزایش داد. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال است که تحولات داخلی یمن در رقابت ایران و عربستان چه تأثیری بر سیاست خارجی ایران در قبال عربستان داشته است؟ (مسئله) در پاسخ به این سوال باید گفت که رقابت ایران و عربستان در یمن، موجب تهاجمی شدن سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال عربستان شده است. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی می‌باشد و داده‌ها نیز با استفاده از منابع معتبر کتابخانه‌ای، اسناد و تارنماهای معتبر جمع‌آوری گردیده است.(روش و ابزار گردآوری داده‌ها) یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده سیاست خارجی تهاجمی ایران در قبال عربستان می‌باشد که به دلیل احتمال وقوع جنگ بین دو کشور، صرفا افزایش قدرت نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است.(یافته‌ها) هماوردی ایران و عربستان در آوردگاه یمن، با استفاده از تئوری امنیت منطقه‌ای بری بوزان تجزیه و تحلیل می‌شود.

چکیده دولت یهودی از ابتدای تاسیس خود، روش متفاوتی با دیگر شهروندان در تعامل با فلسطینیان در پیش گرفته است. برخی از این اقدامات در سایه مصوبات قانونی و با پوشش حقوقی انجام می شود. ریشه و مبنای همه قوانین مبتنی بر تبعیض، اعمال فشارهای سیاسی و امنیتی، قانونی است که از دوران حاکمیت بریتانیا بر فلسطین، باقی مانده است. این قانون که موسوم به "قانون شرایط اضطراری" است، پیش از پیدایش اسرائیل از سوی دولت بریتانیا به کار می رفت. پس از تاسیس دولت یهودی، از همین قانون و تشدید مفاد و مواد آن علیه فلسطینیان استفاده می شود.
مسئله این مقاله دوام و استمرار قانون مذکور قبل و بعد از تاسیس دولت یهودی و سوال این پژوهش، چرایی پیدایش قانون مذکور و دوام آن است. برای پاسخ به این سوال، استدلال موافقان و مخالفان و چگونگی اعمال آن علیه فلسطینیان با ذکر مصادیق مشخص است. فرضیه مقاله آن است که تداوم قانون مذکور، به‌ مثابه یک ساختار حقوقی نهادینه‌شده، موجب تمرکز قدرت در قوه مجریه و تضعیف فرآیندهای دموکراتیک و نظارت قانونی شده و در عمل نوعی حکمرانی دائمی بر مبنای "شرایط استثنائی امنیتی" را در نظام سیاسی اسرائیل تثبیت کرده است. یافته های تحقیق مبتنی بر گزارش های موسسات حقوق بشری بیطرف، گواه سوگیری ضد فلسطینی قانون و اعمال فشارهای قانونی مضاعف صرفا علیه فلسطینیان است.

چکیده در پاسخ به تشکیل جریان‌های سکولار و تکفیری و نیز مداخله گسترده عوامل خارجی در منطقه، و همچنین در واکنش به جنایات رژیم صهیونیستی و بی‌توجهی جهانی به حقوق فلسطینیان، گفتمان مقاومت در دهه‌های اخیر به‌عنوان یک نیروی عدالت‌طلب و سلطه‌ستیز در سطح منطقه و جهان مطرح‌شده است. عملیات طوفان‌الاقصی در اکتبر ۲۰۲۳ توسط گروه سیاسی حماس انجام شد. این عملیات نشانه‌ای از شکست رویکرد سازش‌گرایانه و تسلیم‌طلبانه در مذاکرات فلسطین با رژیم صهیونیستی است. همچنین طوفان‌الاقصی بیانگر تقویت گفتمان مقاومت برای مقابله با توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی و نظام سلطه در منطقه می‌باشد (مسئله).این پژوهش باهدف تحلیل گفتمان جبهه مقاومت و تبیین نقش آن در تحولات منطقه‌ای و جهانی، با تمرکز بر عملیات طوفان‌الاقصی به‌عنوان مسئله‌ای ژئوپلیتیکی انجام‌شده است (اهداف).پرسش اصلی این است که گفتمان مقاومت بر چه اصولی تکیه دارد و چگونه توانسته نظم‌های مسلط را به چالش بکشد و در عرصه بین‌المللی نقش‌آفرینی کند؟ (سؤال پژوهش) این مطالعه با استفاده از روش کیفی و چارچوب تحلیل گفتمان لاکلا و موف، به بررسی دال‌های مرکزی و مفصل‌بندی‌های گفتمان مقاومت می‌پردازد (روش).یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان مقاومت با تأکید بر احیای مسئله فلسطین، مقابله با رویکردهای سازش‌طلبانه، عدالت‌خواهی و افشای نظام‌های استعماری، موفق شده سلطه گفتمان مسلط را زیر سؤال ببرد و به یک جریان مؤثر در منطقه تبدیل شود (یافته‌ها)

چکیده توافقنامه 2020 ابراهیم بین اسرائیل و چهار کشور عربی، مدل جدیدی از عادی سازی را منعکس کرد. در حالی که اسرائیل یک صلح "سرد" با مصر و اردن دارد - که عمدتاً بین دولت‌ها وجود دارد -یک مدل "گرم‌تر" صلح با امارات، بحرین، مراکش و سودان، حتی بدون پیشرفت در مسئله اسرائیل و فلسطین و معنای ذاتاً منفی اصطلاح عربی برای عادی سازی، ایجاد شده است. (بیان مسأله).
این مقاله با هدف بررسی و تحلیل مدل‌های مختلف عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی و فلسطینی‌ها انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، از روش‌های تحقیق کیفی و تحلیلی استفاده شده است. (روش)؛
تحلیل روابط اسرائیل و اعراب نشان می‌دهد که سه مدل عادی‌سازی (غیررسمی، رسمی عملکردی، و مشروع یا کامل) در طول سال‌ها شکل گرفته‌اند. انتخاب این مدل‌ها معمولاً تحت تأثیر ترجیحات اعراب و موانعی مانند مقاومت مردمی و عدم مشروعیت بوده است. کشورهای عربی مانند مراکش، قطر، و تشکیلات خودگردان فلسطین در طول زمان بین این مدل‌ها در نوسان بوده‌اند، که این تغییرات اغلب ناشی از بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مانند انتفاضه، بهار عربی، یا تحولات سیاسی بوده است. همچنین، پیوستن عربستان سعودی به توافقنامه‌های عادی‌سازی می‌تواند روند عادی‌سازی را تقویت کند، اما عدم پیشرفت در مسئله فلسطین همچنان مانع اصلی صلح و عادی‌سازی در جهان عرب و اسلام است. (یافته ها).

چکیده منطقه قفقاز جنوبی از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با مشکلات عدیده‌ای در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی مواجه بوده است. در کنار این مشکلات که بیش از دو دهه است منطقه را تحت تاثیر قرار داده، گسترش چالش‌های امنیتی در حوزه‌های پیرامونی از جمله حضور پررنگ گروه‌های سلفی-تکفیری در خاورمیانه و آثار آن بر مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی بر حجم مشکلات دولت‌های این مجموعه امنیتی افزوده است. در این راستا، پرسش اصلی این مقاله به این شکل مطرح می‌شود که گسترش فعالیت جریان‌های سلفی و تکفیری در محیط پیرامونی قفقاز جنوبی چه تاثیری بر مجموعه امنیتی منطقه‌ای قفقاز جنوبی داشته است؟(مساله) با توجه به گسترش دامنه فعالیت گروه‌های سلفی – تکفیری در منطقه قفقاز جنوبی این پژوهش ضمن بررسی نقش این گروهها در مجموعه امنیتی منطقه مورد نظر بر آن است تا چالش‌های ایجاد شده برای دولت‌ها و مردم این منطقه را تبیین نماید.(اهداف) این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای باری بوزان و ویور مساله مورد نظر را مورد بررسی قرار داده است (روش). یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گسترش جریان‌های سلفی و تکفیری در محیط امنیتی قفقاز جنوبی با اقداماتی نظیر عضوگیری از میان شهروندان دولت‌های قفقاز جنوبی و اقدامات تروریستی و ناامن‌سازی بستر برای فعالیت‌های اقتصادی سبب ایجاد چالش‌های جدی امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی برای دولت‌ها و مردم این منطقه شده است».(یافته ها)

چکیده با پیروزی انقلاب اسلامی ایران ، مسأله فلسطین و حمایت از بحرین و همچنین حضور فعالانه در عراق و سوریه با هویت بخشی به محور مقاومت این سوال مطرح می گردد که محور مقاومت چه جایگاهی در دیبلماسی جهانی و منطقه ای جمهوری اسلامی در برابر غرب داشته است؟(مسئله)فرضیه این پژوهش بر این مبنا استوار است که با توجه به هویت بخشی جمهوری اسلامی ایران به محور مقاومت در چارجوب راهبردی سیاست خود باعث بهم ریختگی نقشه آمریکا در غرب آسیا، شکست شرکای منظقه ای آمریکا از جمله عربستان و اسرائیل که نتیجه آن تقویت دیپلماسی جمهوری اسلامی در جهان و منطقه می باشد.(فرضیه)در این پژوهش تلاش گردیده است با روش توصیفی-تحلیلی در چارچوب تئوریک مکتب کپنهانگ و مجموعه امنیتی بوزان با هدف تعیین تاثیر تقویت محور مقاومت بر دیپلماسی خارجی جمهوری اسلامی ایران پرداخته شود (روش)نتایج حاکی از این تحقیق نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران توانسته است در این چند دهه با صدورانقلاب شیعی خود و همچنین رهبری محورمقاومت ،هژمون شَکل گرفته آمریکا در جهان و نظم امنیتی که غرب و آمریکا در منطقه دنبال می کنند را به چالش بکشد و آن را متزلزل نماید . (یافته ها)

چکیده بحران سوریه و ظهور و گسترش داعش، توجه جهان را به خود جلب کرد و منطقه خاورمیانه را به گونه‌ای متحول کرد که تا قبل از سال 2011 تصور نمی‌شد. به طوری که دگرگونی‌های متفاوتی را در عرصه داخلی سوریه ایجاد کرد و به عرصه ای جهت تکاپوی کشورهای جهان، جهت تأمین منافع ملی تعّین یافت. از این منظر، مقاله حاضر تلاش می‌کند تا به این پرسش پاسخ دهد که با توجه به مشکله دولت- ملت‌سازی در کشور سوریه، چه عواملی موجبات نفوذ و گسترش گروه تروریستی داعش را فراهم گردانیده است؟ (بیان مسأله). پژوهش حاضر تلاش می کند تا به روش کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی، عوامل نفوذ و گسترش تروریسم افراطی داعش را با تمسّک بر چارچوب تئوریک دولت ورشکسته در سوریه، با استفاده از گردآوری اطلاعات، اعم از کتب، مقالات و داده های اینترنتی مورد بررسی قرار دهد (روش). به نظر می رسد، نفوذ و گسترش داعش در کشور سوریه به دلیل ساختار سیاسی ناقص، بحران اقتصادی، از دست رفتن مشروعیت دولت و فشارهای سیستمیک بوده است. بدین‌سان، ارتباط مستقیمی میان پدیده تروریسم با دولت ورشکسته وجود دارد، بدین معنا که یکی از عوامل ظهور و گسترش داعش، عملکرد ضعیف دولت سوریه در حوزه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بوده است(یافته‌ها).

چکیده در اوایل قرن هجدهم میلادی/ قرن دوازدهم شمسی،حکومت شیعی« نوّابین مرشدآباد» در بنگال هند و توسط مرشد قلی‌خان،تأسیس گردید و شیعه-گری را بتدریج در آن سامان، به اوج خود رساند تا حدی‌که شیعه، بر سراسر بنگال،سلطه یافت اما چرایی سقوط این حکومت شیعی،بعد از 167 سال فراز و نشیب، توسط انگلیسی‌ها یکی از چند مسأله پاسخ نداده نشده این دوران است!از میان سئوالات متعددی که این مسأله می-آفریند، درصدد هستیم به یکی از آن‌ها پاسخ دهیم که عبارت است:" نحوه و میزان مقاومت دولت‌های شیعی بنگال در مصاف با کمپانی هند شرقی چگونه بوده و نتایج حاصل از آن چه بوده است؟(سئوال)برای یافتن پاسخ،مقاله حاضر،روش توصیفی-تحلیلی را بر بستر داده‌های تاریخی برگزیده است که: 1. برخورداری شیعه در ایجاد جنبش بیداری ضداستعماری در سرزمین‌های دورتر از مؤطن اصلی،2. موفقیت یا کاهش موفقیت در گسترش شیعه در صورت تکیه بر اصالت‌های درونی یا دروی از آن،3. تأثیر قوت و ضعف دولت در توسعه شیعه در بنگال از جمله یافته‌های این پژوهش است.

چکیده تبین نظریه انقلابی کرین برینتون با انقلاب‌های جوامع غیراروپایی به خصوص جهان اسلام اهمیت زیادی دارد. از این رو، برای آزمودن نظریه برینتون به بررسی دوانقلاب لیبی و یمن پرداخته‌ایم که تا چه حد با این نظریه انقلابی قابل تطبیق هستند؟(هدف)؛ روش پژوهش این مقاله با توجه به رویکرد جامعه‌شناختی آن، از نوع توصیفی-تحلیلی داده‌ها و تطبیقی-مقایسه‌ای، در چارچوب ساختاری نظریه برینتون می‌باشد(روش‌تحقیق)؛ نتایج به دست آمده حاکی از آن است که لیبی تمام مراحل پیش از انقلاب مبنی بر رشداقتصادی، تنازعات طبقاتی، تغییر بیعتروشنفکران و.... را طی کرده، ولی یمن مرحله رشداقتصادی را تجربه نکرد. علاوه براین برینتون اشاره‌ای به تاثیر نیروهای خارجی ندارد؛ در حالی که انقلابیون لیبی به واسطه کمک‌های خارجی به پیروزی رسیدند و صالح در یمن به دلیل فشارهای بین‌المللی مجبور به استعفا گردید. هم‌چنین در مرحله دوم نظریه که چارچوب نظری انقلاب است؛ از میان مراحل چهارگانه میانه‌روها، تندروها، عصر وحشت و ترمیدور، لیبی و یمن در مرحله میانه‌روها به دلیل جنگ و آشوب داخلی، مراحل بعدی انقلاب را تجربه نکردند. بنابراین نظریه انقلاب برینتون هم‌خوانی کاملی با دیگر جوامع به خصوص اسلامی ندارد(یافته‌ها).

چکیده یکی از سیاست‌های جهان غرب و متحدانش به منظور ضربه‌زدن بر محور مقاومت تحت رهبری جمهوری اسلامی ایران، تأسیس و حمایت از گروه تروریستی داعش بوده است. مقالۀ حاضر با بهره گیری از رهیافت محور مقاومت، در پی آن است که به تحلیل نقش ایران در شکست گروه تروریستی داعش بپردازد. برای این منظور تلاش شده است تا از روش ترکیبی استفاده گردد. بر این اساس، در ابتدا با استفاده از مطالعات اکتشافی به بررسی عواملی پرداخته شده است که در نقش ایران جهت شکست این گروه تروریستی مؤثر بوده است و سازوکارهای ایران برای شکست داعش را تحلیل نماید. در مرحله بعد با روش نمونه گیری غیر تصادفی، نمونۀ آماری از خبرگان دانشگاهی به تعداد 30 نفر مورد انتخاب قرار گرفت و یافته های این پژوهش به وسیلۀ پرسشنامه به آنها ارائه و داده‌ها از طریق نرم افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، که ایران با اتخاذ راهبردهایی مانند ائتلاف با دولت‌ها و گروه‌های مختلف سیاسی و مذهبی، ارتباط بیشتر با اقلیم کردستان عراق، بهره‌گیری از نیروهای کارآمد نظامی-امنیتی در عراق و سوریه، سامان‌دهی نیروهای مردمی و شبه نظامی شیعه نقشی کلیدی در مقابله با اقدامات داعش داشته است. همچنین در چارچوب رهیافت محور مقاومت، تهدید هویتی و فیزیکی داعش علیه منافع حیاتی ایران در تحلیل چرایی فهم رفتار سیاستگزاران جمهوری اسلامی در اقدام جدی علیه این گروه تروریستی مؤثر بوده است.

چکیده شبه نظامیان حماس در 7 اکتبر 2023 در پاسخ به بیش از هفت دهه اشغال‌گری و تحمل آسیب‌ها و دردهای فراوان به رژیم صهیونیستی حمله کردند. این رژیم در پاسخ، با زیرپاگذاشتن تمام قواعد حقوق بشردوستانه و حمله به غیرنظامیان، مدارس و بیمارستان‌ها، چندین هزار زن و کودک را کشت و باعث آواره شدن غیرنظامیان شد. کشورهای مختلف از جمله ترکیه به منازعه حماس_ رژیم صهیونیستی واکنش نشان دادند. نگارنده در این مقاله درصدد بررسی سیاست خارجی این کشور در قبال این منازعه می‌باشد. بنابراین سؤال مقاله عبارتست از: ترکیه چه سیاستی در قبال منازعه حماس و رژیم صهیونیستی 2023 اتخاذ نمود؟(مسئله) پژوهش حاضر با کاربست رویکرد عملگرایی و با روش کیفی از نوع توصیفی و تحلیلی انجام شده است. (روش) فرضیه مقاله عبارتست از: سیاست خارجی ترکیه در قبال منازعه حماس و رژیم صهیونیستی در سال 2023 بر رویکرد عملگرایی و کنش سیاسی منفعت جویانه ابتناء یافته است. بدین صورت از یک طرف خواهان تداوم روابط با رژیم صهیونیستی در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی است و از سوی دیگر با اتخاذ سیاست اعلانی و لفاظی‌های حمایت گرایانه از فلسطین درصدد کسب محبوبیت و رهبری جهان اسلام می‌باشد. لفاظی‌های اردوغان جهت دستیابی به آرزوهای هژمونیک در جهان اسلام، افزایش قدرت چانه زنی با غرب به خصوص آمریکا و استتار سیاست‌های عملی ترکیه از جمله مسائل اقتصادی، امنیتی و سیاسی با رژیم صهیونیستی می‌باشد. (یافته‌ها)

چکیده موج بیداری اسلامی که از ابتدای دهه ۲۰۱۰ بخش گسترده ای از جهان اسلام را دربرگرفت، سبب شد تا الگوهای جدید حکمرانی در کشورهای اسلامی توسط جریان های مختلف ارائه شود. متصلب ترین الگوی حکمرانی توسط جریان نوسلفی ارائه شده که پیامد رشد این دیدگاه بسط خشونت گرایی در کشورهای اسلامی بوده است. این خشونت گرایی آثار متفاوتی بر ابعاد مختلف امنیت در کشورهای اسلامی در عصر بیداری اسلامی داشته است که می توان آن را در قالب مفهوم امنیت انسانی مورد بررسی قرار داد. در این چارچوب، پرسش اصلی این پژوهش مطرح می شود که گسترش نوسلفی گری در دوران بیداری اسلامی چه تاثیری بر امنیت انسانی در کشورهای اسلامی داشته است؟ (مسئله) پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده ها به روش کتابخانه ای جمع آوری شده است (روش). یافته های پژوهش نشان می دهد که با گسترش فعالیت جریان های نوسلفی در کشورهای اسلامی پس از خیزش های بیداری اسلامی وجوه مختلف امنیت انسانی در این کشورها در زمینه های اقتصادی، سلامت، امنیت فردی، امنیت سیاسی و امنیت زیست‌محیطی تضعیف شده است. از این رو رشد نوسلفی گری را می توان عنصر مهمی در تقابل با بیداری اسلامی و در قالب «پادبیداری اسلامی» مفهوم بندی کرد (یافته‌ها).

چکیده رژیم صهیونیستی با طرح عادی سازی روابط با کشورهای عرب منطقه در قالب پیمان صلح ابراهیم، در صدد فشار بر رقیب و دشمن خود در منطقه ی خاورمیانه، یعنی ایران است (مسئله)؛ این پژوهش به تحلیل و واکاوی تاثیرات نفوذ خاورمیانه‌ای اسرائیل و تاثیر آن  بر محور نفوذ ایران به عنوان مهمترین رقیب استراتژیک این کشور می پردازد(هدف)؛ پژوهش حاضر از نوع بنیادی - کاربردی، با روش کیفی– تفسیری و رویکرد توصیفی-تحلیلی و به شیوه ی کتابخانه ای تدوین شده است. همچنین برای چهارچوب نظری این پژوهش از نظریه ی موازنه ی تهدید استفان والت استفاده شده است (روش)؛ همسویی راهبردی- امنیتی اسرائیل با آمریکا و ائتلاف غربی-عربی و تعارضات هویتی- ایدئولوژیکی ایران با موجودیت اسرائیل، هر گونه افزایش حضور ان در محیط امنیتی- پیرامونی ایران به انحاء مختلف همچون سیاسی، نظامی، امنیتی اقتصادی، فرهنگی- اجتماعی و فنی و تکنولوژیکی به معنای کاهش میزانی از نفوذ و قدرت تأثیرگذاری ایران تلقی شده و طبعاً تهدیدی برای امنیت ملی– منطقه ای ایران در منطقه ی نفوذ به حساب می‌آید(یافته‌ها).

چکیده بیداری اسلامی جنبشی اســت که مبتنی برآگاهی و بنیاد اسلام خواهی، شکل گرفته و وقوع انقلاب اسـلامی در ایران بر فرآیند اســلامگرایی و گسترش بیداری اســلامی در جهان اسلام به‌ویژه در کشــورهای عربی تأثیر فزآینده­‌ای داشته است (مسئله) .این پژوهش بر اساس روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌­ای (روش) به این پرسش می­‌پردازد که مؤلفه­‌های حکمرانی فرهنگی انقلاب اسلامی ایـران که موجب الهام بخشی بیداری اسلامی شده است، چیست؟ (پرسش) در پاسخ باید گفت انقلاب اسلامی بـا تکیـه بـر حکمرانی فرهنگی بـه‌ویـژه ارزش­هـایی نظیر آموزه‌­های اسلامی، مردم سالاری دینی، فرهنگ مقاومت و شهادت، معنویت و ولایت فقیه توانسته به احیای خودباوری دینی و بیداری اسلامی در عرصه منطقه‌­ای و تأثیرگذاری بـر مناسـبات جهـانی بپـردازد و اقتـدار فرهنگی و نـرم­‌افـزاری خـود را در عرصـۀبین‌­المللی به منصۀ ظهور رساند. (یافته)

چکیده پژوهش به چرایی اصرار رژیم صهیونیستی و چیستی استراتژی آن در بلندی های جولان می پردازد. هدف پژوهش توضیح چرایی حضور رژیم صهیونیستی در جولان و رویکرد بیداری اسلامی نسبت به آن، از چشم انداز تهدید سرزمینی و تهدید امنیت انرژی، است. این رژیم، به رغم اتفاق آرای نسبی جامعه جهانی مبنی بر غیرقانونی بودن حضورش در این منطقه، به اشغال جولان ادامه داده است. پرسش پژوهش چیستی رویکرد جریان مقاومت دربرابر حضور و راهبرد اسرائیل در بلندی‌های جولان است. (مساله) روش پژوهش کتابخانه‌ای و تکنیک آن در رویکرد به منابع و ادبیات موجود توصیفی-تحلیلی است. (روش) جنبش مقاومت، به مثابه جریان پویای برجای مانده از جنبش فراگیر بیداری اسلامی در دنیای عربی، کار‌ویژه مبارزاتی و باز‌دارندگی یافته است. کوشش آن جلوگیری از عادی سازی اشغال و برقراری رابطه با رژیم اشغالگر است. بر این اساس حمایت از جنبش های بیداری اسلامی، حضور مستشاری و پشتیبانی نظامی جمهوری اسلامی ایران در سوریه به مثابه منطقه عمل جریان مقاومت، ماندن در نزدیکی بلندی‌های جولان و پیگیری استراتژی بازدارندگی و دفاعی جریان مقاومت با توجه به مسئله انرژی و نفت یافته های استراتژیک این پژوهش اند.(یافته ها)

چکیده سیاست خارجی ایران در محور تحت نفوذ بعد از بحران در دو کشور عراق و سوریه، بیشتر دارای ماهیتی تدافعی- امنیتی و عمل گرایانه بوده است. اما واکنش های به وجود امده در دو کشور فوق ذکر از طرف دیگر قدرتهای ذی نفوذ این سیاست را به چالش طلبیده است.لذا اتخاذ استراتژی طرح شده برای حل این تناقض ،مسئله طرح شده در این پژوهش می باشد( مسئله ). نگارنده برای اثبات فرضیه ی خود از روش کیفی- تفسیری با رویکرد توصیفی – تحلیلی بهره جسته است ( روش ). بنظر می رسد ایران برای پیشگیری از تغییرات ناخواسته در سیستم موازنه منطقه ای که ممکن است جایگاه فعلی ایران را به مخاطره اندازد و با تاکید بر حفظ منافع ملی، سعی نموده بسیار فعال تر از گذشته در منطقه ی بحران حاضر شده و با بهره گیری از سیاست خارجی تدافعی - امنیتی و در عین حال فعال ، تلاش نموده تا جایگاه منطقه ای خود را حفظ و تثبیت و در مقاطعی تقویت نماید ( فرضیه ) . رویکرد سیاست خارجی ایران نسبت به هر دو بحران فوق ذکر با تاکید بر بیداری اسلامی در این دو کشور ، کاملاًواقع بینانه، عمل گرایانه ، امنیتی و مبتنی بر منافع ملی بوده است (یافته ها ) .