دوره و شماره: دوره 14، شماره 2، تابستان 1404 
تعداد مقالات: 6

ترسیم سیمای اشغالگران یهود در شعر «محمود درویش» شاعر مقاومت فلسطین و نقش آن در بیداری اسلامی

علی محمدزاده سلطان احمدی، محمدرضا اسلامی

چکیده سال 1948م، سال تأسیس رژیم غاصب و جعلی اسرائیل است ونسل شاعرانی که بعد از آن درباره ی مساله ی فلسطین شعرسرودند بایدنسل «شکست، حزن و سرشکسته» خواند تا اینکه این وضع بعد از انقلاب سال 1952م، اندک اندک دگرگون می شودو با رشدحس قومیت عرب در منطقه و پیروزی انقلاب های ملل جهان و بیداری اسلامی در آن درسایه ی مقاومت مسلحانه، نسلی به صحنه ی مبارزه و تفکر می آید که درچشم انداز او همه چیز با نسل پیشین متفاوت است محمود درویش (1941-2008) شاعر این نسل است که با اقدام عملی و شعر خودنه تنها به مبارزه بایهودیان صهیونیسم اقدام می کندبلکه به افشاگری چهره ی واقعی آنان در شعر خودمیپردازد (مسئله) پژوهش حاضر تلاش می کند تا به شیوه ی تحلیلی- توصیفی به تبیین و ترسیم سیمای اشغالگران یهود درشعر محمود درویش و تاثیر آن بر ذهن و درک مخاطب در بیداری اسلامی و مقاومت بپردازد. (روش) نتایج کلی این پژوهش بیانگر آن است که درویش در شعر خاصه در اشعار سیاسی خود بیشتر از میراث، نماد، رمز و اسطوره بهره می جوید تا اینکه به ترسیم چهره ی واقعی اشغالگران یهود، باورها، اهداف و نقش آنها در محو هویت اسلامی و عربی و تقویت روحیه ی نژاد پرستی براساس باورهای انحرافی و اسطوره های تحریفی یهودیان، بپردازد و شعر خود را به عنوان ابزاری برای تحدّی و مبارزه طلبی با دشمن اشغالگر بداند. (یافته ها)

بازآرایی موازنه تهدید در غرب آسیا: توافق امنیتی آمریکا–عربستان و پیامدهای آن بر محور مقاومت

سید روح الله حاج زرگرباشی، سید محمود آقایی فیروزآبادی

چکیده مقاله حاضر تأثیر توافق امنیتی احتمالی آمریکا–عربستان بر سیاست ریاض نسبت به محور مقاومت را بررسی می‌کند. عملیات طوفان الأقصی عادی‌سازی روابط عربستان–اسرائیل را به تأخیر انداخت، اما تحقق آن در شرایط مساعد اجتناب‌ناپذیر است. این توافق، پیش‌شرط اصلی ریاض برای عادی‌سازی بوده و شامل تضمین‌های دفاعی بی‌سابقه آمریکا، دسترسی واشنگتن به خاک عربستان، همکاری نظامی گسترده و همکاری هسته‌ای غیرنظامی است. پذیرش این مفاد توسط آمریکا، سیاست خارجی عربستان در قبال محور مقاومت را دگرگون خواهد کرد. ازاین‌رو، تحلیل پیامدهای آن برای غرب آسیا با تأکید بر منافع ملی ایران ضروری است. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای جمع‌آوری و با روش کیفی تحلیلی-تبیینی بررسی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد تضمین‌های امنیتی آمریکا قدرت چانه‌زنی ریاض در برابر ایران و محور مقاومت را افزایش می‌دهد. برخورداری عربستان از حفاظت مشابه ماده ۵ ناتو، آن را از تهدیدات تهران یا دیگر اعضای محور مصون می‌سازد. در نتیجه، این توافق در صورت اجرا، محور مقاومت را در تنگنای امنیتی تاریخی قرار می‌دهد که اسرائیل، عربستان و آمریکا در قالب موازنه تهدید گسترده، آن را مدیریت خواهند کرد.

"شرایط حساس کنونی" در اسرائیل؛ امنیتی‌سازی قانون علیه فلسطینیان

جواد شعرباف

چکیده دولت یهودی از ابتدای تاسیس خود، روش متفاوتی با دیگر شهروندان در تعامل با فلسطینیان در پیش گرفته است. برخی از این اقدامات در سایه مصوبات قانونی و با پوشش حقوقی انجام می شود. ریشه و مبنای همه قوانین مبتنی بر تبعیض، اعمال فشارهای سیاسی و امنیتی، قانونی است که از دوران حاکمیت بریتانیا بر فلسطین، باقی مانده است. این قانون که موسوم به "قانون شرایط اضطراری" است، پیش از پیدایش اسرائیل از سوی دولت بریتانیا به کار می رفت. پس از تاسیس دولت یهودی، از همین قانون و تشدید مفاد و مواد آن علیه فلسطینیان استفاده می شود.
مسئله این مقاله دوام و استمرار قانون مذکور قبل و بعد از تاسیس دولت یهودی و سوال این پژوهش، چرایی پیدایش قانون مذکور و دوام آن است. برای پاسخ به این سوال، استدلال موافقان و مخالفان و چگونگی اعمال آن علیه فلسطینیان با ذکر مصادیق مشخص است. فرضیه مقاله آن است که تداوم قانون مذکور، به‌ مثابه یک ساختار حقوقی نهادینه‌شده، موجب تمرکز قدرت در قوه مجریه و تضعیف فرآیندهای دموکراتیک و نظارت قانونی شده و در عمل نوعی حکمرانی دائمی بر مبنای "شرایط استثنائی امنیتی" را در نظام سیاسی اسرائیل تثبیت کرده است. یافته های تحقیق مبتنی بر گزارش های موسسات حقوق بشری بیطرف، گواه سوگیری ضد فلسطینی قانون و اعمال فشارهای قانونی مضاعف صرفا علیه فلسطینیان است.

تبارشناسی الگوی یهودی-صهیونیستی نسل‌کشی در برابر مقاومت مومنانه (مطالعه تطبیقی وقایع اُخدود و غزه)

محمدرضا زارع خورمیزی

چکیده نسل کشی یکی از ابزارهای قدرت های ظالم برای در هم شکستن مقاومت های مومنانه بوده است و این جنایت به اندازه ای مردود است که همان ها سعی کرده اند خود را قربانی آن بدانند حال سوال اینجاست که در تبار شناسی نسل کشی توسط حاکمان یهودی در دو واقعه تاریخی اخدود و وقایع معاصر غزه چه وجوه شباهتی وجود دارد ؟(مساله) این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی و داده‌های تاریخی ، تفسیری و خبری استفاده کرده وچارچوب تحلیلی آن بر اساس تفسیر سوره اخدود و کنوانسیون منع نسل‌کشی تنظیم شده است.(روش) نتایج تحقیق نشان می‌دهد که وقایع اخدود و غزه، هر دو نمونه‌هایی از نسل‌کشی هستند که با هدف نابودی کامل یا بخشی از یک جامعه مومن به یکی از ادیان مسیحیت و اسلام هر دو توسط حاکمان یهودی با انگیزه‌های سیاسی ایجاد شده اند در واقعه اخدود، این قصد از طریق گودال‌های آتش و سوزاندن مومنان مسیحی به اجرا درآمد و در غزه، از طریق محاصره ، بمباران و کشتار بی‌سابقه غیر نظامیان انجام شد که هردو تحت مصداق نسل کشی بوده که هم در سوره اخدود و هم در کنوانسیون منع نسل‌کشی مورد تقبیح قرار گرفته است این دو واقعه نشان می دهند مومنان هم در مسیحیت و هم در اسلام مورد جنایت سازمان یافته صاحب منصبان یهودی بوده اند ولی مقاومت مومنانه آنان به ناکامی سردمدران نسل کشی منتهی شده است.(یافته ها )

تحلیل انسان شناختی نسل کشی غزه و پرسش از چرایی عدم بیداری اسلامی فراگیر

مهدیه محمدی، جواد بخشی الموتی

چکیده از مصادیق هدف قرار گرفتن هویت اسلامی، جنایاتی است که سالهاست در سرزمین های اشغالی در حال رخ دادن است،به همین منظور این مقاله به رابطه بین نسل کشی و از بین بردن هویت اسلامی از منظر انسان شناسی در قالب پاسخ به این پرسش که کنشهای هویت یابی و هویت زدایی نسبت به مسایل غزه از سوی کنشگران دخیل چگونه بود و چرا جنایات اخیر و نسل کشی در غزه منجر به بیداری اسلامی و تقویت هویت اسلامی در سطح امت نشد،می پردازد(مسئله). در این پژوهش که با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی و با تاکید بر اسناد و آمار رسمی رسانه ها پیرامون جزئیات جنگ در منطقه مورد نظر(روش) انجام شده از مفهوم چارچوب نظری هویت کاستلز بهره گرفته شده است که در آن به انواع هویت اشاره می شود،همچنین از مفاهیم بنیادین انسان شناسی یعنی خود ودیگری نیز استفاده شده است(نظریه). بر اساس یافته ها، کنش اسراییل، هویت مشروع بخش از طریق اقدامات فرهنگی،نظامی واقتصادی و هویت زدایی از فلسطینیان از طریق تخریب بناهای جمعی، نسل کشی و تغییر ترکیب جمعیتی است. همچنین کنش کشنگران فلسطینی ، هویت مقاومت است که سعی در بازتولید و تقویت مصادیق آن دارند ،در رابطه با عدم بیداری اسلامی در مواجهه با نسل کشی ، حکام کشورهای عربی با استفاده از گفتمان محافظه کاری و تاکید بر امنیت داخلی ، بین هویت های ملی و امت شکاف ایجاد کردند.

تجلی بیداری اسلامی در مراسم پیاده‌روی اربعین؛ بررسی کارکردهای سیاسی

الهه صادقی، جلیل دارا

چکیده یکی از مهمترین آیین‌ها و مناسک عبادی، مراسم پیاده‌روی اربعین است که با هدفی الهی به صورت جمعی برگزار می‌گردد. هر سال مسلمانان در این مراسم، از یک سو موجودیت خود را در ابعاد متفاوت به جهانیان اعلام می‌کنند و از سوی دیگر حضور خود زائران در این مراسم، موجب تاثیرپذیری و تاثیرگذاری متقابل آنها می‌گردد. لذا این مراسم، از کارکردهای متفاوتی نظیر کارکردهای مذهبی، اجتماعی و سیاسی و... برخوردار است؛ اما صاحبنظران جهان اسلام کمتر به کارکردهای سیاسی این مراسم پرداخته‌اند. به همین منظور این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که از منظر صاحبنظران علوم سیاسی، کارکردهای سیاسی مراسم پیاده‌روی اربعین کدامند؟(مسئله). برای پاسخگویی، از رویکرد جامعه‌شناختی و روش دلفی- تکنیک شانون بهره‌برداری گردید(روش).یافته‌ها نشان داد که مهمترین کارکردهای سیاسی این مراسم از منظر صاحبنظران علوم سیاسی، افزایش قدرت نرم جهان اسلام؛ وحدت‌بخشی به مسلمانان؛ تقویت هویت شیعه؛ بیداری اسلامی؛ ایثار-شهادت‌طلبی؛ مقاومت و ظلم‌ستیزی؛ امربه معروف و نهی از منکر؛ نمایش امنیت عراق، تقویت مناسبات ایران و عراق؛ آموزش و کادرسازی سیاسی و اصلاح جامعه و زمینه‌سازی ظهور امام زمان(عج) می‌باشد(یافته ها).