دوره و شماره: دوره 15، شماره 2، تابستان 1405 
تعداد مقالات: 2

شناسایی و اولویت‌بندی الزامات بازآرایی کنشگری سیاسی و دیپلماتیک مقاومت اسلامی در غرب آسیا در پی تحولات ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ با تأکید بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

فرامرز صحرائی

چکیده **هدف پژوهش:** تحولات غرب آسیا پس از ۱۴۰۲، به‌ویژه جنگ غزه و تحولات سوریه، ضرورت بازاندیشی در کنشگری سیاسی و دیپلماتیک مقاومت اسلامی و نسبت آن با امنیت ملی ایران را برجسته ساخت. پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی الزامات بازآرایی این کنشگری انجام شد.

**روش پژوهش:** پژوهش بر طرح کاربردی توصیفی ـ پیمایشی و استخراج اسنادی شاخص‌ها استوار بود. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه‌های مرتبط در تهران در سال ۱۴۰۵ بود. روایی محتوایی گویه‌ها بر اساس ارزیابی ۱۲ متخصص بررسی شد و پاسخ‌های ۴۰ خبره برای مقایسه پنج بُعد و ۲۰ شاخص تحلیل شد. از آلفای کرونباخ، آزمون فریدمن، ضریب توافق کندال و مقایسه‌های زوجی ویلکاکسون با تعدیل هولم استفاده شد.

**یافته‌های پژوهش:** دیپلماسی منطقه‌ای (میانگین ۴٫۲۲) و مدیریت تنش (۴٫۱۳) در جایگاه‌های نخست و انعطاف‌پذیری راهبردی (۳٫۴۱) در جایگاه پایانی قرار گرفتند. تفاوت رتبه‌ها معنادار بود، اما توافق رتبه‌بندی‌ها محدود بود و تفاوت دو بُعد نخست پس از تعدیل هولم معنادار نشد.

**نتیجه‌گیری:** این الگو مکمل‌بودن گفت‌وگوی منطقه‌ای و مهار تشدید بحران را برجسته ساخت؛ بااین‌حال، از اولویت‌بندی اهمیت ادراک‌شده، اثربخشی سیاست‌ها یا رابطه علّی آن‌ها با امنیت ملی احراز نشد.

زن شورشی و زن انقلابی در انقلاب اسلامی ایران: عاملیت زنان و مناقشه بر سر نظم سیاسی

پریسا امیری فرد، عبدالله کریم زاده

چکیده انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، علاوه بر تغییر نظم سیاسی، میدان مناقشه بر سر جایگاه زنان، حدود مشارکت سیاسی آنان و معنای آزادی بود. زنان در جریان انقلاب اسلامی در سازمان‌دهی اعتراض‌ها، بسیج اجتماعی و تضعیف نظم پیشین نقش داشتند؛ اما مشارکت آنان را نمی‌توان صرفاً بر اساس حضور در یک جنبش انقلابی یا پذیرش نظم سیاسی برآمده از آن فهمید. مسئله اصلی این مقاله، بررسی نسبت میان دو مفهوم «زن شورشی» و «زن انقلابی» در بستر انقلاب ایران است.
مقاله با رویکردی کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون، شش سخنرانی روح‌الله خمینی در فاصله اسفند ۱۳۵۷ تا مهر ۱۳۵۸ را بررسی می‌کند. هدف، تحلیل چگونگی صورت‌بندی جایگاه زنان، عاملیت سیاسی آنان و حدود آزادی در گفتار رسمی رهبری انقلاب است. یافته‌ها نشان می‌دهند که زنان در این سخنرانی‌ها نه صرفاً گروهی برخوردار از حمایت سیاسی، بلکه پیشگامان نهضت و عاملان مؤثر در پیروزی انقلاب معرفی می‌شوند. بااین‌حال، این به‌رسمیت‌شناختن با جهت‌گیری دینی و سیاسی انقلاب، تأکید بر مادری و تربیت انسان، ضرورت وحدت و تمایزگذاری میان آزادی و توطئه همراه است. از این منظر، مشارکت انقلابی زنان لزوماً به معنای پذیرش نامحدود عاملیت مستقل آنان نیست. مقاله استدلال می‌کند که تمایز میان زن شورشی و زن انقلابی، امکان بررسی تنش میان مشارکت در تغییر نظم سیاسی و حق به پرسش گرفتن حدود نظم تازه را فراهم می‌کند.