راهبرد امنیتی قدرت های منطقه ای ایران، ترکیه و اسرائیل در قبال بحران سوریه (2011-2014 )

نوع مقاله: علمی ترویجی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران.

2 دانش آموخته کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.

چکیده

با شکل گیری تحولات در سوریه، هریک از بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای موضع گیری خاصی را در قبال این کشور اتخاذ نموده اند که دخالت برخی از این بازیگران باعث آغاز جنگ داخلی و ظهور داعش در این کشور شد. در این پژوهش ما به دنبال پاسخ گویی به این سؤال محوری می باشیم که؛ راهبرد امنیتی کشورهای منطقه ای در قبال بحران سوریه چیست؟ البته با توجه به گستردگی بازیگران تنها راهبرد امنیتی ترکیه ،اسرائیل و ایران که تأثیر گذار ترین نقش را در منطقه دارا می باشند ،بررسی می شود. یافته های این مقاله حاکی از این است که راهبرد امنیتی ترکیه در قبال سوریه متغیر و پیچیده است. سیاست ترکیه در چرخش های متعدد از میانجیگری و داوری به مهیا کردن امکانات و مدیریت مخالفان تا لشکرکشی و تهدید به جنگ متمایل شده است. راهبرد امنیتی اسرائیل با توجه به برخوداری از حمایت بی چون وچرای آمریکا حفظ موجودیت منافع خود در بلندهای جولان و بسط نفوذ ایران در منطقه است که ترکیه در این زمینه با آن ها همراه شده است ودر نهایت راهبرد امنیتی ایران را می توان حفظ دولت بشار اسد در چهار چوب موازنه تهدید علیه اسرائیل تبین کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Security strategy, regional powers; Iran, Turkey and Israel against the Syrian crisis (2011-2014)

نویسندگان [English]

  • somaye Hamidi 1
  • Zeynab Ghasemi 2
1 Assistant Professor of Political Science at the University of Birjand, South Khorasan, Iran
2 MA in Political Science graduate of the University of Gilan, Gilan, Iran
چکیده [English]

With the formation of the developments in Syria, each of the regional and trans-regional neutral stance towards this country have taken some of the actors involved in the country’s civil war and the rise of ISIS. In this study, we seek to find answers to this question will be central strategy cause regional security crisis in Syria? However, given the extent of the actors only security strategy, Turkey, Israel and Iran are the most influential role in the region, will be discussed. The findings of this study suggest that Turkey’s security strategy toward Syria is variable and complex. Turkey’s policy of mediation and arbitration to provide multiple rotations and management facilities opposition to war and the threat of war is tilted. Israeli security strategy with regard to the support of America unquestioned existence of their interests in the Golan highlands and the expansion of Iranian influence in the region. In this context, Turkey has been associated with Iran’s security strategy can be maintained in the end the Assad government in the context of explaining the balance of threat against Israel.

درینیک ،ژان پیر (1386 )،خاورمیانه در قرن بیستم ،ترجمه فرنگیس اردلان ،تهران: انتشارات جاویدان .

2-لیتل ،ریچارد(1389 )،تحول در نظریه موازنه قوا ،ترجمه وبررسی غلامعلی چگنی زاده ،تهران ،مؤسسه فرهنگی مطالعات وتحقیقات بین المللی معاصر .

3-مشیر زاده ،حمیرا (1389 )،تحول در نظریه های روابط بین الملل ،تهران :سازمان مطالعه وتدویت کتب علوم انسانی (سمت )

4-هانتر ،شیرین (طهماسب )، (1392 )، سیاست خارجی ایران در دوران بعد از فروپاشی ،برگردان .مهدی ذوالفقاری .نشر میزان ،تهران .

5-هنسن ،برت وپترتافت وآندره ویول (1390)،راهبردهای امنیتی ونظم جهانی آمریکایی "قدرت از دست رفته "،ترجمه نیاکویی ،امیر و جانسیز ،احمد،رشت :انتشارات دانشگاه گیلان.

6-اخوان کاظمی ،مسعود و ویسی ،سارا (1391 )،"نگاهی گذرا بر قدرت یابی علویان سوریه "،اخبار شیعه ،ماهنامه خبری وتحلیلی شیعیان جهان ،سال هشتم ،شماره 84و85 ،آبان وآذر صص 23-32

7-امیدی ،علی و رضایی،فاطمه (1390)،"عثمانی گری جدید درسیاست خارجی ترکیه :شاخص ها وپیامدهای آن درخاورمیانه ،فصلنامه روابط خارجی ،سال سوم ،شماره سوم ،پاییز.

8-امینی ،آرمین "تبین بحران هسته ای ایران از منظر رویکرد های رئالیستی ونئورئالیستی ابعاد ورویکردها "

9-ایزدی،جهانبخش و اکبری ،حمیدرضا (1389 )،"برآورد دهه سوم مناسبات راهبردی جمهوری اسلامی ایران وسوریه ،همگراییی بیش تر یا گسست "،فصلنامه ره نامه سیاست گذاری سیاسی ،دفاعی وامنیتی ،سال اول ،شماره دوم.

10-برزگر ،کیهان (1390)،"ایران وتحولات جهان عرب : منافع و ارزش ها "،معاونت پژوهش های سیاست خارجی ،گروه مطالعات خاورمیانه وخلیج فارس بر گرفته از :

Depid=44&semid=2310&http//www.csr.ir/depatments.aspx?ing=fa&abid=06&

11-بذر افکن ،مجید ؛جاودانی مقدم ،مهدی (1391 )،بیداری اسلامی وجنبش اسلامی در خاورمیانه بیداری اسلامی در نظر وعمل،تهران :انتشارات دانشگاه امام صادق

12-بشارتی ،محمد رضا (1390)،"علل همگرایی ایران وسوریه وتأثیر آن بر امنیت سیاسی جمهوری اسلامی ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه امام حسین (ع)

13-بقیازازیان ،آرمان ،آرشاکیان گریکور (2009 )،"تغییرات جدید در سیاست خارجی ترکیه ،مؤسسهخدمات ترجمه وتحقیق هور ،درhttp://wwwhoosknet/farsi/index.phd

14-پور صادق ،ناصر ؛علوی وفا ،سعید ؛خراشادی زاده ،محمد رضا (1391 )،"تبین برهم کنش کنش گران تأثیر گذار بر امنیت ملی سوریه با استفاده از نقشه شناختی فازی "،فصلنامه علمی _پژوهشی  مدیریت نظامی ،شماره 47 ،سال دوازدهم ،پاییز صص 134_95.

15-جعفری ،علی اکبر (1389 )،"منافع استراتژیک واتحاد آمریکا-اسرائیل ،تهران :انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

16-جمعی از دانشجویان دانشگاههای تهران"جریان شناسی تحولات   اخیر خاورمیانه" ،جنبش عدالت خواه.دانشجویی عدالت طلبان بدون مرز www.edalatkhahir.irیاwww.jswB.ir

17-حاتمی ،محمدرضا ؛اسماعیلی ،مصطفی (1390 )،"تعالی گفتمان انقلاب اسلامی ایران در جنبش بیداری اسلامی "،فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام ،سال اول ،شماره   1،صص65-85

18- حسینی ،حسین ؛ محمد رضایی ،مجتبی (1384 ) ،"جایگاه آب در سیاست دفاعی وامنیتی رژیم اشغال گر قدس "،فصلنامه سیاست دفاعی ،سال سیزدهم ،شماره 51 ،تابستان.  

19-دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی (1387 )،کتاب سبز سوریه 

20-زیسر ،آیل(1374) "سوریه واسرائیل میان جنگ وصلح "گروه تحقیق وبررسی مرکز پژوهشهای علمی ومطالعات استراتژیک خاورمیانه ،فصلنامه خاورمیانه، شماره 5.

21-ساجدی ،امیر (1392 )،"بحران سوریه ودخالت قدرت های بیگانه "،پژهشنامه روابط بین الملل

22-صالحی ،سید جواد(1391)،"ترکیه وسوریه .زمین وعوامل تغییر مواضع "پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه 13 آذرhttp://fa.cmess.ir/View/tabid/127/ArticleId/1376/.aspx

23-علیخانی ،علی اکبر (1379 )، "سوریه _اسرائیل نزاع بر سر صلح"،فصلنامه مطالعات منطقه  ای ،اسرائیل شناسی _آمریکا شناسی ،جلد سوم صص  28_1

24-فرازمند ،محمد (1388 )،"ایران ومناسبات جدید قدرت در خاورمیانه،در ایران واعراب "،پژوهش 21 ،تهران ،انتشارات پژوهشکده تحقیقات استراتژیک

25-قربانی ،فهیمه (1393)،"نگاه جدید ترکیه به بحران سوریه "،پژوهشکده مطالعه استراتژیک خاورمیانه ،هجدهم،خرداد http://fa.cmess.ir/Fellows/VisitingFellows/FahimehGhorbani/tabid/218/currentpage/2/Default.aspx

26-مسعودنیا ،حسین ؛فروغی .عاطفه ؛چلمقانی ،مرضیه (1391)،"ترکیه وبحران سوریه ،از میانجیگری تا حمایت از مخالفان دولت "،فصلنامه جهان اسلام ،سال اول ،شماره 4،زمستان صص83-110

27-معصوم زاده کیائی ،میر احمد ،"صلح دشوار سوریه واسرائیل "، سیاسی ،سال اول ،شماره سوم

28-موسوی زاده ،سید علی (1390 )،"بیداری اسلامی وریشه شناسی بحران سوریه"،ویژه نامه نهمین هم اندیشی نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور ،ش 2

29-نهازی ،غلام حسین (1378 )،"بحران آب در خاورمیانه "،مرکز پژوهش های ومطالعات استراژیک خاورمیانه ،سال دوم ،شماره 1

30-نیاکویی،سید امیر ؛بهمنش ،حسین (1391)،"بازیگران معارض در بحران سوریه ،اهداف ورویکردها "،فصلنامه روابط خارجی ،سال چهارم،شماره چهارم ،زمستان صص 97-135

31-نیاکویی،امیر ؛اسمعیلی ،علی ؛ستوده ،علی (1392 )،"تبین راهبرد امنیتی ایران در قبال سوریه (2011-2013 )،فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام ،سال سوم ،شماره اول ،بهار صص 119-139

32-واعظی،محمود (1387)،"تجربه جدیددر ترکیه ،تقابل گفتمان ها "،راهبرد ،شماره 47،تابستان

33-Bilefskey/Dan;March12/2012; “Despite Bold talk on Syria .turkey seens

limits of its power” the new York times

34-Dagher/ Sam ;August26/2012; “Hunderds killed in Syrian affensive” the wall street Journal August26/2012

35-Dehganpish/ Babak  ; Agust 18/2012”in Syria Role of kurds Divide opposition” the Washington post

36-Nerquizan/aram(january2013/10 )u.s-Iranian compettion in the levant II/the proxy war in Eqypt،Israel/Jordan/Lebanon/the Palestinianterrories&Syria-CSIS