جریان های سلفی - تکفیری و تاثیر آن بر مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی،‌ دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
منطقه قفقاز جنوبی از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی با مشکلات عدیده‌ای در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی مواجه بوده است. در کنار این مشکلات که بیش از دو دهه است منطقه را تحت تاثیر قرار داده، گسترش چالش‌های امنیتی در حوزه‌های پیرامونی از جمله حضور پررنگ گروه‌های سلفی-تکفیری در خاورمیانه و آثار آن بر مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی بر حجم مشکلات دولت‌های این مجموعه امنیتی افزوده است. در این راستا، پرسش اصلی این مقاله به این شکل مطرح می‌شود که گسترش فعالیت جریان‌های سلفی و تکفیری در محیط پیرامونی قفقاز جنوبی چه تاثیری بر مجموعه امنیتی منطقه‌ای قفقاز جنوبی داشته است؟(مساله) با توجه به گسترش دامنه فعالیت گروه‌های سلفی – تکفیری در منطقه قفقاز جنوبی این پژوهش ضمن بررسی نقش این گروهها در مجموعه امنیتی منطقه مورد نظر بر آن است تا چالش‌های ایجاد شده برای دولت‌ها و مردم این منطقه را تبیین نماید.(اهداف) این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای باری بوزان و ویور مساله مورد نظر را مورد بررسی قرار داده است (روش). یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که گسترش جریان‌های سلفی و تکفیری در محیط امنیتی قفقاز جنوبی با اقداماتی نظیر عضوگیری از میان شهروندان دولت‌های قفقاز جنوبی و اقدامات تروریستی و ناامن‌سازی بستر برای فعالیت‌های اقتصادی سبب ایجاد چالش‌های جدی امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی برای دولت‌ها و مردم این منطقه شده است».(یافته ها)

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Salafi-Takfiri currents and its impact on the security complex of the South Caucasus

نویسندگان English

Mohammad Reza Ranjbar 1
hasan aliyari 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Payam Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Since the collapse of the Soviet Union, the South Caucasus region has faced many problems in the security, economic and political fields. In addition to these problems that have affected the region for more than two decades, the spread of security challenges in the surrounding areas, including the strong presence of Salafist and Takfiri groups in the Middle East and its effects on the security complex of the South Caucasus, on the volume of problems The governments of this complex have increased security. In this regard, the main question of this article is raised as follows: What effect has the expansion of Salafi and Takfiri movements in the peripheral environment of the South Caucasus had on the regional security complex of the South Caucasus?The hypothesis of the present article is that "the spread of Salafi and Takfiri currents based on the theory of the security complex of Bari Buzan and Weaver in the peripheral environment of the regional security complex of the South Caucasus with measures such as recruiting members from among the citizens of the South Caucasus states and terrorist actions, and The insecurity of the platform for economic activities has caused serious security, political and economic as well as social challenges for governments and people in this region.

کلیدواژه‌ها English

Salafism"
regional security complex"
South Caucasus"
Armenia"
Georgia"
"
Azerbaijan"
 ابراهیمی، نبی‌الله، و اصولی، قاسم. (۱۳۹۴). چگونگی کاربری مؤلفه‌های امنیتی در قفقاز جنوبی. فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، (۹۰).
 اسماعیل زاده امامقلی، یاسر، و احمدی فشارکی، حسنعلی. (۱۳۹۵). داعش و امنیت ایران با تکیه بر مکتب کپنهاگ. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، ۵ (۱۸).
 بوزان، باری، و ویور، اولی. (۱۳۸۸). مناطق و قدرت‌ها (رحمان قهرمان‌پور، مترجم). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
 بوزان، باری. (۱۳۷۸). مناطق و قدرت‌ها: ساختار امنیت بین‌الملل (رحمان قهرمان‌پور، مترجم). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
 بوزان، باری. (۱۳۹۰). مردم، دولت‌ها و هراس (پژوهشکده مطالعات راهبردی، مترجم). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
 بردبار، مهرداد. (۱۳۹۵). عوامل ژئوپلیتیک و ثبات منطقه‌ای: مطالعه موردی منطقه قفقاز جنوبی. فصلنامه سیاست جهانی، ۵ (۱)، ۲۶۵-۲۳۳.
 پیشگاهی‌فرد، زهرا، و موسوی‌فر، رحمت‌اله. (۱۳۹۱). تعارض در رویکردهای استراتژیک قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای به مسائل امنیتی قفقاز جنوبی. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، (۸۱)، ۶۵-۴۸.
 داداندیش، پروین، و کوزه‌گرکالجی، ولی. (۱۳۸۹). بررسی انتقادی نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای با استفاده از محیط امنیتی منطقه قفقاز جنوبی. فصلنامه راهبرد، ۱۹ (۵۶)، ۱۰۷-۷۳.
 دهشیری، محمدرضا، و جوزانی‌کهن، شاهین. (۱۳۹۴). شبکه سلول‌های تروریستی در آسیای مرکزی. فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، (۹۴)، ۶۳-۲۹.
 دهشیری، محمدرضا، و همکاران. (۱۳۹۶). تأثیر امنیت منطقه‌ای بر رفتارشناختی مجموعه‌های امنیتی مناطق. مقاله ۲، دوره ۶، شماره ۱ (شماره پیاپی ۱۹)، ۴۳-۷۸.
 سازمند، بهاره، و جوکار، مهدی. (۱۳۹۵). مجموعه امنیتی منطقه‌ای، پویش‌ها و الگوهای روابط کشورهای حوزه خلیج فارس. فصلنامه ژئوپلیتیک، ۱۲ (۲)، ۱۷۷-۱۵۱.
 طاهری، ابوالقاسم، و سیفی، عبدالمجید. (۱۳۹۳). امنیت انرژی و نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای. فصلنامه سیاست‌پژوهی، ۱ (۱)، ۱۵۱-۱۲۹.
 عبداله‌خانی، علی. (۱۳۸۹). نظریه‌های امنیت. تهران: انتشارات ابرار معاصر.
 قیصری، نوراله. (۱۳۹۳). مکاتب امنیتی؛ نقدهای موجود و ضرورت طرح نگرش نوین. فصلنامه آفاق امنیت، ۷ (۲۲)، ۵۶-۲۷.
 کرم‌زادی، مسلم، و خوانساری‌فرد، فهیمه. (۱۳۹۱). دولت‌سازی در قفقاز جنوبی؛ شکست‌ها و موفقیت‌ها. فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، (۷۸)، ۱۶۶-۱۳۷.
 نصری، قدیر. (۱۳۸۱). مکتب کپنهاگ، مبانی نظری و موازین عملی. فصلنامه مطالعات دفاعی و امنیتی، (۳۶)، ۳۳-۵۸.
 واعظی، محمود. (۱۳۸۵). اروپا و مسئله امنیت در خاورمیانه. فصلنامه راهبرد، (۴۱).
 وثوقی، سعید، و همکاران. (۱۳۹۳). تحلیل موضوع‌های امنیتی قفقاز جنوبی بر اساس نظریه امنیتی مکتب کپنهاگ. دوفصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، ۷ (۱)، ۱۹۴-۱۷۵.
 Abrahamyan, Eduard. (2015). The Anti-ISIS Coalition and Armenia’s Foreign Policy Options. Retrieved from https://www.cacianalyorg/publications
 Atabekyanhov, Hannes. (2017). The Armenian Diaspora: Exploring its Legacy for the Future. Retrieved from https://www.evnreport.com
 Aghayeva, Seba. (2015). Azerbaijan’s Balanced Position on Syrian Crisis to Prevent to be Involved into This Process. Retrieved from https://en.trend.az
 Banham, Russ. (2016). The Risks and Opportunities of Doing Business in the Middle East. Retrieved from http://www.rmmagazine.com
 Barker, Anne. (2016). How Islamic State's Impact Has Gone Global. Retrieved from http://www.abc.net.au/news
 Buzan, Barry. (2000). The Logic of Regional Security in the Post-Cold War World. London: Macmillan Press.
 Buzan, Barry, & Wæver, Ole. (1997). Slippery? Contradictory? Sociologically Untenable? The Copenhagen School Replies? Review of International Studies, 3(88), 241.
 Chausovsky, Eugene. (2015). The Caucasus: A Crucible for Eurasian Powers. Retrieved from https://worldview.stratfor.com
 Dewaalt, Thomas. (2017). Whither the South Caucasus? Retrieved from http://carnegieeurope.eu
 Domm, Patti. (2017). Here's How the Syrian Conflict Could Actually Send Oil Prices Lower. Retrieved from http://www.cnbc.com
 Hanoush, Feras. (2016). Fighters from the Caucasus Join ISIS to Fight Russia. Retrieved from http://www.atlanticcouncil.org
 Jafarli, Natig. (2016). Azerbaijan: Approaching Crisis Point. Retrieved from http://www.ecfr.eu
 Kramer, David J. (2016). Renewed Confrontation in Georgia. Retrieved from https://www.cfr.org
 Lister, Et al. (2017). ISIS Goes Global: 143 Attacks in 29 Countries Have Killed 2,043. Retrieved from https://edition.cnn.com
 Miller, Chris. (2017). What Will Shape the Caucasus in 2017? Retrieved from http://www.fpri.org
 Wæver, Ole, Buzan, Barry, et al. (1993). Identity, Migration, and the New Security Agenda in Europe. London: Printer..