فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی

کاربست نظریه کرین‌ برینتون در انقلاب‌های 2011م کشورهای عربی (مطالعه موردی لیبی و یمن)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

پیمان باقری تلواژگانی 1
محمدجواد هراتی 2

1 دانشجوی دکترای انقلاب اسلامی دانشگاه بوعلی سینا، مدرس دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران

2 استاد تمام گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده
تبین نظریه انقلابی کرین برینتون با انقلاب‌های جوامع غیراروپایی به خصوص جهان اسلام اهمیت زیادی دارد. از این رو، برای آزمودن نظریه برینتون به بررسی دوانقلاب لیبی و یمن پرداخته‌ایم که تا چه حد با این نظریه انقلابی قابل تطبیق هستند؟(هدف)؛ روش پژوهش این مقاله با توجه به رویکرد جامعه‌شناختی آن، از نوع توصیفی-تحلیلی داده‌ها و تطبیقی-مقایسه‌ای، در چارچوب ساختاری نظریه برینتون می‌باشد(روش‌تحقیق)؛ نتایج به دست آمده حاکی از آن است که لیبی تمام مراحل پیش از انقلاب مبنی بر رشداقتصادی، تنازعات طبقاتی، تغییر بیعتروشنفکران و.... را طی کرده، ولی یمن مرحله رشداقتصادی را تجربه نکرد. علاوه براین برینتون اشاره‌ای به تاثیر نیروهای خارجی ندارد؛ در حالی که انقلابیون لیبی به واسطه کمک‌های خارجی به پیروزی رسیدند و صالح در یمن به دلیل فشارهای بین‌المللی مجبور به استعفا گردید. هم‌چنین در مرحله دوم نظریه که چارچوب نظری انقلاب است؛ از میان مراحل چهارگانه میانه‌روها، تندروها، عصر وحشت و ترمیدور، لیبی و یمن در مرحله میانه‌روها به دلیل جنگ و آشوب داخلی، مراحل بعدی انقلاب را تجربه نکردند. بنابراین نظریه انقلاب برینتون هم‌خوانی کاملی با دیگر جوامع به خصوص اسلامی ندارد(یافته‌ها).

کلیدواژه‌ها

نظریه کرین برینتون
دوره‌های انقلاب
تطبیق پذیری
انقلاب ‌لیبی
انقلاب ‌یمن

موضوعات

عنوان مقاله English

The application of Crane-Brinton's theory in the 2011 revolutions of Arab countries (a case study of Libya and Yemen) (Case study of Libya and Yemen)

نویسندگان English

peyman bagheritalvajgani 1
Mohammad Javad Haraty 2
1 Doctoral student of Islamic Revolution of Boali Sina University, Lecturer of Farhangian University, Isfahan, Iran
2 Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Humanities, Bo Ali Sina University, Hamadan, Iran
چکیده English

It is very important to explain the revolutionary theory of Crane Brinton with the revolutions of non-European societies, especially the Islamic world. Therefore, in order to test Brinton's theory, we have investigated the two revolutions of Libya and Yemen, to what extent are they compatible with this revolutionary theory? (Goal); The research method of this article, according to its sociological approach, is descriptive-analytical and comparative-data type, in the structural framework of Brinton's theory (research method); The obtained results indicate that Libya went through all the stages before the revolution based on economic growth, class conflicts, change of intellectuals, etc., but Yemen did not experience the stage of economic growth. In addition, Brinton does not mention the influence of external forces; While the Libyan revolutionaries won because of foreign aid, and Saleh in Yemen was forced to resign due to international pressure. Also, in the second stage of the theory, which is the theoretical framework of the revolution; Among the four stages of moderates, extremists, the era of terror and Thermidor, Libya and Yemen did not experience the next stages of the revolution due to the war and internal chaos in the moderates stage. Therefore, Brinton's theory of revolution is not completely compatible with other societies, especially Islamic ones (findings).

کلیدواژه‌ها English

Crane Brinton'
s theory
periods of revolution
adaptability
Libyan revolution
Yemeni revolution
  1. امام جمعه، سید جواد؛ دارابی، ابراهیم (بی تا) جایگاه امام خمینی (ره) در انقلاب‌اسلامی بر اساس نظریه مراحل از تحول انقلاب برینتون. مجله سیمای اقتصاد، 2(6)، 275-276.
  2. ابراهیمی، نبی‌الله (1390). تأثیر شبکه های اجتماعی و کانال‌های ماهواره‌ای در وقوع و تکوین انقلاب‌های عربی. فصلنامه مطالعات راهبردی، 14(2)، 111-134.  20.1001.1.17350727.1390.14.52.4.8
  3. پائول، آرتز، ون دایک، پیتر، کلمن، اریش، استیتما، جورت، و دهان، غسان (1393). از انعطاف‌پذیری تا شورش (تلاش برای فهم پدیده انقلاب‌های عربی) (رضا التیامی نیا و علیرضا سمیعی اصفهانی، ترجمه). تهران: انتشارات نیسا.
  4. اسدی، علی‌اکبر (1392). یمن بیم و امیدهای عبور از دوره گذار. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر ایران.
  5. اسکندری، محمدرضا (25 خرداد 1393). سیاست مردم مسلح، قذافی و بحران آفرینی آمریکا و عربستان در لیبی. تهران: خبرگزاری فارس. 13931120000404https://www.farsnews.ir/news/
  6. اکبری، حسین (1392). لیبی پس از قذافی. تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور.
  7. امام جمعه، سید جواد؛ دارابی، ابراهیم (بی تا) جایگاه امام خمینی (ره) در انقلاب‌اسلامی بر اساس نظریه مراحل از تحول انقلاب برینتون. مجله سیمای اقتصاد، 2(6)، 275-276.
  8. امیرشاهی، ذوالفقار (1377). لیبی. تهران: انتشارات وزارت امورخارجه.
  9. برینتون، کرین (1366). کالبد شکافی چهار انقلاب (محسن ثلاثی، ترجمه). تهران: نشرنو (نشر اصلی 1965).
  10. برینتون، کرین (1390). شکل‌گیری افکار مدرن (الهه هاشمی حائری، ترجمه). تهران: نشر علمی.
  11. بی‌بی سی فارسی (2011، 10، 20). معمر قذافی در سرت کشته شد.
  12. https://www.bbc.com/persian/world/2011/10/111020_l31_world_libya.amp
  13. تقریر أممی الجزیره. (2015، 2، 25). ثروة صالح تناهز 60 ملیار دولار.
  14. https://www.aljazeera.net/news/2015/2/25/تقریر-أممی-ثروة-صالح-تناهز-60-ملیار
  15. جانسون، چالمرز (1363). تحول انقلابی (بررسی نظریه پدیده انقلاب) (حمید الیاسی، ترجمه). تهران: انتشارات امیرکبیر.
  16. الجزیره، و وکالات. (2011، 4، 12). المعارضة الیمنیة ترفض خطة الخلیجی. أخبار، الیمن.
  17. https://www.aljazeera.net/news/12/04/2011// المعارضة الیمنیة ترفض خطة الخلیجی
  18. جنتلسون، بروس (بی‌تا). خلع سلاح لیبی (رحمان قهرمانپور، ترجمه). تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
  19. حاضری، علی محمد، و نوه‌نجار، صدیقه (1395). بررسی تطبیقی انقلاب اسلامی ایران و انقلاب نیکاراگوئه. فصلنامه ژرفا پژوه، 3(10)، 73-41.
  20. حیدری، ایوب (1395). تحلیل بحران لیبی (بر اساس مدل مایکل برچر). فصلنامه سیاست، 3(10)، 37-50.
  21. حیدری، خدیجه (1391). عوامل مؤثر در پیدایش و گسترش جنبش‌های مصر، تونس و لیبی با تکیه بر نظریه جنبش‌های اجتماعی هربرت بلومر [پایان‌نامه کارشناسی ارشد منتشر نشده، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی]. گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  22. راه چمندی، هادی، و کلانتری، عبدالحسین (1392). جایگاه امام خمینی (ره) در انقلاب‌اسلامی بر اساس نظریه مراحل از تحول انقلاب برینتون. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 2(6)، 1-24.
  23. رسولی، معین (1394). انقلاب یمن. تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور.
  24. رهبری، مهدی (1383). اقتصاد و انقلاب اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب‌اسلامی.
  25. زرقانی، سیدهادی، و خلیلی زاده، علی رمضان (1390، اسفند). واکاوری تحولات ژئوپلتیکی و انقلاب‌های اخیر در خاورمیانه. در همایش اسلام و تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه و شمال آفریقا.
  26. سبحانی، مهین (1394). بررسی مداخله عربستان در یمن از منظر حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان]، گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  27. سردارنیا، خلیل اله، و عموئی، رضا (1393). تحلیل انقلاب لیبی و چالش‌های فراروی حکومت پسا اقتدارگرا از منظر بحران هویت و آمریت. مجله روابط خارجی، 6 (1)، 161-190.
  28. شیرودی، مرتضی (1383). آسیب‌شناسی انقلاب اسلامی و تئوری ترمیدوری برینتونی. فصلنامه رواق اندیشه، شماره 39، 13-27.
  29. طاهری، سید مهدی (1394). بیداری اسلامی از ایده تا تحقق. تهران: امیرکبیر.
  30. عظیمی، دولت‌آبادی (1393). انقلاب در کشورهای عربی [رساله دوره دکتری، دانشگاه تربیت مدرس]، گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  31. عنایت مهری، محمدرضا (1390). بررسی مقایسه‌ای نظریه کرین برینتون در خصوص انقلاب‌ها با علل وقوع انقلاب اسلامی در ایران [پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه مازندران] گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  32. قدمیان، مهدی (1391). بررسی مداخلات بشردوستانه با تاکید بر قضیه لیبی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی]، گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  33. الجزیره، (2011/2/15). الجماهیریه الیبیه، دوحه، الجزیره مباشر.
  34.  https://www.aljazeera.net/news/2011/2/15/ الجماهیریه الیبیه
  35. کریم‌لو، داود (1393). یمن. تهران: مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
  36. گار، تدرابرت (1388). چرا انسان‌ها شورش می‌کنند؟ (علـی مرشـی زاد، ترجمـه). تهـران: پژوهشـکده مطالعات راهبردی.
  37. گلدستون، جک (1387). مطالعات نظری، تطبیقی و تاریخی در باب انقلاب‌ها (محمدتقی دلفروز، ترجمه). تهران: نشر کویر.
  38. مشیرزاده، حمیرا (1394). درآمدی بر جنبش‌های اجتماعی. تهران: پژوهشکده امام‌خمینی و انقلاب اسلامی.
  39. مطلبی، مسعود (1399). نظریه بیداری اسلامی و نظریه‌های رقیب؛ استنتاج بهترین تبیین در تحلیل تحولات خاورمیانه عربی. فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، 9 (1)، 83-109. https://www.iabaj.ir/article_122876.html
  40. مطهری، مرتضی (بی‌تا). پیرامون انقلاب اسلامی. قم: انتشارات صدرا.
  41. نجفی، محمد جواد، و قاسمی، بهزاد (1401). مصادیق تاریخی بیداری و مقاومت ملت یمن از صدر اسلام تا عصر حاضر. فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، 11 (1)، 101-123. https://www.iabaj.ir/article_149603.html.
  42. نوازنی، بهرام (1385). نشانه‌های تب در انقلاب مشروطیت ایران با تیکه بر یافته‌های نظری کرین برینتون. مجله سیمای اقتصاد، شماره 230-227، 40-57.
  43. نیاکوئی، سید امیر (1391). کالبد شکافی انقلاب‌های معاصر در جهان عرب. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
  44. هانینگتون، ساموئل (1371). سامان سیاسی در جوامع در دستخوش توسعه (محسن ثلاثی، ترجمه). تهران: نشر علمی.
  45. هراتی محمد جواد، و پاکزاد، رحیم (1397). آزمون پذیری نظریه چالمرز جانسون با انقلاب‌های جهان اسلام (مطالعه موردی ایران و مصر و لیبی). فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 7 (28)، 25-44. https://psiw.journals.ikiu.ac.ir/article_1649.html
  46. هراتی، محمد جواد، و مهدی‌زاده، روح‌الله (1397). آزمون پذیری نظریه دولت رانتیر در انقلاب‌های جهان اسلام (مطالعه موردی ایران و مصر). فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، 8 (2)، 49-80.
  47. هراتی، محمدجواد (1394). مطالعه تطبیقی آزمون‌پذیری نظریه انقلاب هانتینگتون با انقلاب در ایران و مصر. دو فصلنامه علمی- پژوهشی جامعه شناسی سیاسی جهان اسلام، 3 (2)، 1-19. https://iws.shahed.ac.ir/article_329.htm.
  48. واعظی، محمود (1392). انقلاب و تحول سیاسی در خاورمیانه. تهران: مرکز آموزش و پژوهش‌های بین المللی.
  49. ولی پور، عتیق، و نصیری، حامد (1397). نقش ساختارهای سیاسی پیش از بهار عربی بر ماهیت تحولات کشورها؛ (مطالعه موردی تونس و لیبی). فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، 7(14)، 18-1. https://www.iabaj.ir/article_121690.htm
  50. یوسف‌پور، احمد (1395). تحلیل ژئوپلیتیکی شیعیان الحوثی یمن در انقلاب کشور یمن 2001-2012 [پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی]، گنج، پایگاه اطلاعات علمی ایران (ایرانداک).
  51. arch, puddington. (2011). freedom in the world 2011, selected data from freedom house’s annual survey of political rights and civil liberties. washington, dc.
  52. blaydes, lisa. (2011). elctions and distributive politice in mubarak egypt. london: cambridge university press.
  53. Bloomberg. (2011). libyan opposition warns of ‘bloodbath,’ calls for intervention: (https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-02-19/libyan-opposition-warns-of-massacre-calls-for-intervention). 20th February 2011
  54. blumi, isa. (2011). chaos in yemen: societal collapse and new authoritarianism routledge. washington, dc: routledg
  55. boucek, christopher. (2009). yemen: avoiding a downward spiral. washington, dc: carnegie endowment for international peace.
  56. Britannica. (2011). Arab Spring uprising: (https://www.britannica.com/event/yemen-uprising-of-2011-2012). 12th April 2011.
  57. encyclopedia Britannica. (2011). yemen uprising of 2011-12:
  58. https://www.britannica.com/event/yemen-uprising-of-2011-2012). 20th Jan 2024.
  59. france24. (2011). violent protests rock libyan city of Benghazi:
  60. (https://www.france24.com/en/20110216-libya-violent-protests-rock-benghazi-anti-government-gaddafi-egypt-tunisia-demonstration). 16th February 2011.
  61. heritage. (2011). libya 2011: https://www.heritage.org/index/pdf/2011/index2011_full.pdf. 15th jan 2011.
  62. log.transparency. (2014). libya’s top 5 corruption scandals:
  63. (https://blog.transparency.org/2014/07/28/libyas-top-5-corruption-scandals-2/index.html). berlin: 2022. (2019). 28th july 2014.
  64. macaraniag, louise. (2019). 10 facts about corruption in libya. washington, dc: Tacoma.
  65. Ntclibya. (2012). National Transitional Council & Lifestyle Blog – Libya: https://ntclibya.org.
  66. the worldbank. (2011). libya 2011. libya's total population: (https://www.heritage.org/index/pdf/2011/index2011_full.pdf).
  67. tradingeconomics. (2011). libya unemployment rate 2011:. (https://tradingeconomics.com/libya/unemployment-rate).
  68. transparency. (2010). libya 2010: (https://www.transparency.org/en/cpi/2010?).

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما