گفتمانِ مقاومت فلسطین؛ طلیعة بیداری اسلامی در میان شاعران معاصر عرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زبان وادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زبان وادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
مساله فلسطین، همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین مضامین شعری در میان شاعران معاصر عرب بوده است. وجه اشتراک همة این شاعران، تأکید بر پایداری مستمرّ تا رسیدن به پیروزی و آزادی فلسطین است. از نگاهِ آنها، سلاح مقاومت، تنها وسیلة ممکن برای مقابله با بیدادگری‌های دشمن صهیونیست و نجات مسجدالأقصی است. شاعرانی که در راستای مقاومت ملت فلسطین شعر سروده‌اند، دو گروه هستند؛ گروه اول شاعران بومی فلسطین هستند که با زبان و قلم در مسیر استقلال و آزادی وطن خویش گام برداشته‌اند؛ و گروه دوم شاعرانی هستند از کشورهای دیگر، که فریاد مبارزه را بر علیه دشمنان صهیونیست در سروده‌های حماسی خود متجلّی ساخته-اند(هدف و بیان مساله). این مقاله که با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده (روش پژوهش) علاوه بر پرداختن به مهمترین و پرکاربردترین درونمایه های ادبیات پایداری و بیداری به این نتیجه رسیده است که شعرا برای انتقال مفاهیم پایداری و بیدار کردن ملت، اشعارشان را هم به سبک ساده و روان سروده اند و هم به آرایه های ادبی آراسته اند و هم از زبان شعر مدد جسته اند(نتائج).

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The discourse of the Palestinian resistance; The beginning of the Islamic awakening among contemporary Arab poets

نویسندگان English

faroogh nemati 1
mohammadmahdi roshanchesli 2
esmail naderi 3
1 Associate Professor، Department of Arabic Language and Literature، Payame Noor University، Tehran ،Iran
2 Assistant Professor، Department of Arabic Language and Literature، Payame, Noor University، Tehran ،Iran
3 Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Payame, Noor University، Tehran ،Iran
چکیده English

In the last two centuries, the phenomenon of Islamic awakening has been raised as one of the most important and fundamental issues in the Islamic world, the Middle East, and the international system. The rise and intifada of the Palestinians in order to liberate their land was one of the most important topics in the project of Islamic awakening in the contemporary world. This problem not only spread in the world of politics, but also in the world of literature; In such a way that the issue of Palestine has always been one of the most important poetic themes among contemporary Arab poets. What all these poets have in common is the emphasis on continuous stability until reaching the victory and freedom of Palestine. problem statement). This article, which was done with the descriptive-analytical method (method), in addition to dealing with the most important and widely used themes of sustainability and awakening literature, has come to the conclusion that Palestinian poets used their poems to convey the concepts of sustainability and awakening their nation. They have written in a simple and smooth style and decorated with literary arrays and have tried to convey the message of the freedom-loving Palestinian nation to the world through poetic language (findings).

کلیدواژه‌ها English

Islamic awakening
"
contemporary poetry
contemporary Arab poets
Zionist regime
  1. قرآن کریم.
  2. بصیری، محمدصادق (1388). سیر تحلیلی شعر مقاومت در ادبیات فارسی از آغاز تا عصر پهلوی، چ1، کرمان: انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان.
  3. حاج ­ابراهیمی، کاظم (1376). تاریخ الأدب العربی الحدیث، اصفهان، دانشگاه اصفهان، ط1.
  4. حاج بابایی، محمدرضا و مرادی، سجاد (1396). «بررسی مقاومت فلسطین در شعر محمود درویش و حسین اسرافیلی» نشریه ادبیات پایداری، شماره17.
  5. جهانی، محمدتقی و زهره نورمحمدنهال (1396). واکاوی بن­مایه­های ادبیات پایداری در شعر فلسطین و ایران (مورد بررسی جنبش­های بیداری اسلامی با رویکرد آسیب­شناسانه: هارون هاشم رشید و حسین اسرافیلی، نشریه ادبیات پایداری، شماره17.
  6. الجیوسی، سلمی خضراء (1997م). موسوعه الأدب الفلسطینی المعاصر. بیروت: المؤسّسه العربیّه.
  7. روزبهانی، محبوبه ( 1389). قسم به نخل قسم به زیتون. چ 1. تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس.
  8. زودرنج، صدیقه و زهرا کوچکی نیت (1397). بیداری و پایداری فلسطین در اشعار تمیم برغوثی، شریه ادبیات پایداری، شماره18.
  9. السوافیری، کامل (1383). ادب معاصر عرب در فلسطین. ترجمه: علی­احمد امیرسرداری. چ1. تهران: انتشارات حروفیه.
  10. سیدی، حسن و سالم شیرین (1390). جلوه‌های پایداری در سروده‌های فدوی طوقان، نشریه ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان. سال سوم. شماره پنجم.
  11. شفیعی کدکنی، محمدرضا (1380). شعر معاصر عرب، تهران: انتشارات سخن.
  12. فوده، علی ( 2003). الأعمال الشعریّة الکاملة. ط1. بیروت: المؤسّسة العربیّة للدراسات والنشر.
  13. قادری، فاطمه (1390). «فلسطین در شعر معاصر الجزائر» مجله ادب عربی، دوره 3، شماره پیاپی2.
  14. القرشی، حسن عبدالله (1979م). دیوان، بیروت: دارالعودة.
  15. قطب، سید (1992). دیوان سید قطب، جمعه: عبدالباقی محمد حسین، المنصورة، دارالوفاء، ط2.
  16. عزیزی پور، محمدرضا؛ باوان پور، مسعود و لرستانی، نرگس (1391). وطن در شعر معاصر فاسطین، مجله ادبیات غنایی- عرفانی، شماره4.
  17. کارآمد، راضیه و شمس­آبادی، حسین (1396). تطبیق و تحلیل مفهوم شهید و شهادت در برخی از سروده­های سلمان هراتی و شفیق حبیب، مطالعات بیداری اسلامی، سال6، شماره12.
  18. کارآمد، راضیه، شمس آبادی، حسین و نوری، مهدی(1398). مضامین مشترک پایداری در سروده­های سلمان هراتی و ابراهیم المقادمه، فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، سال8، شماره15.
  19. کارخانه، جواد؛ روشن چسلی، محمدمهدی و نعمتی، فاروق (1397). فریاد خون­ها: درنگی بر بُن­مایه­های پایداری در شعر حسن عبدالله قرشی، فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، سال7، شماره13.
  20. کافی، غلامرضا (1400). پیشنهادی برای رج بندی مؤلفه های بیداری اسلامی، نشریه ادبیات پایداری، دوره 13، شماره 24.
  21. الکرمی، عبدالکریم (1978م). دیوان أبی سلمی، الطبعة الأولی. بیروت: دار العوده.
  22. کنفانی، غسّان ( 1966). ادب المقاومة فی فلسطین المحتلة، بیروت: دار الطلیعة.
  23. الکیالی، عبدارحمن (1975). الشعر الفلسطینی فی نکبة فلسطین، بیروت: المؤسسه العربیّه للدراسات والنشر.
  24. کیانی، حسین؛ میرقادری، فضل الله. (1388). شهید و جانباز در شعر ابراهیم طوقان شاعر مقاومت فلسطین، نشریه ادبیات پایداری، شماره 1.
  25. محمد عطیه، احمد (1974). أدب المعرکة، ط3، بیروت: دارالجیل.
  26. محمود، عبدالرحیم (1988). الأعمال الکاملة للشاعر الشهید عبدالرحیم محمود، تحقیق و تقدیم: عز الدین المناصرة، ط1، بیروت: دار الجیل للطباعة والنشر والتوزیع.
  27. محمودی، اعظم (1398). بررسی جنبشهای بیداری اسلامی با رویکرد آسیب شناسانه، مجله مطالعات بیداری اسلامی، شماره 16.
  28. منفرد، سهیلا (1386). بررسی رویکردهای ادبی دیوان شیخ احمد وائلی، پایان­نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
  29. نجاریان، محمدرضا (1388). بن‌مایه‌های ادبیات پایداری در شعر محمود درویش، نشریة ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان. سال اول. شماره اول.
  30. النقاش، رجاء (1972م). محمود درویش شاعر الأرض المحتلّة، الطبعة الثانیة. بیروت: المؤسّسه العربیّه للدراسات والنشر.
  31. هواری، صالح محمود (1998). دیوان مرایا الیاسمین، دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.
  32. الوائلی، احمد (2005). دیوان الوائلی، قم: الشریف الرضی.