فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی

چکیده در پی گسترش بیداری اسلامی و گرایش جوامع مسلمان به هویت دینی، یکی از تهدیدات نوپدید، ظهور فرقه‌های معنویت‌گرای التقاطی است که با تضعیف جایگاه شریعت، راهکارهای جایگزین و فردگرایانه‌ای برای پاسخ به نیازهای معنوی بشر ارائه می‌دهند (مسئله). این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای به بررسی جریان‌های معنویت‌گرای نوظهور در کشور اندونزی به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان پرداخته است (روش). یافته‌ها نشان می‌دهد که بیش از دویست فرقه عرفانی در این کشور پدید آمده‌اند که با تلفیق عناصر ادیان مختلف، از جمله اسلام، هندوئیسم، بودیسم و تصوف شرقی، مدعی ارائه راهی برای رسیدن به آرامش و اتحاد با خدا هستند، در حالی‌که از آموزه‌های شرعی عدول کرده و با تأکید بر تجربه‌های فردی و لذت معنوی، نوعی سنکریتیسم دینی را ترویج می‌کنند. این فرقه‌ها با تضعیف نهاد دین و اعتبار مرجعیت دینی رسمی، زمینه را برای بحران هویتی و اختلال در فرآیند بیداری اسلامی و تمدن‌سازی اسلامی فراهم می‌کنند (یافته‌ها).