فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی

چکیده یکی از مهمترین آیین‌ها و مناسک عبادی، مراسم پیاده‌روی اربعین است که با هدفی الهی به صورت جمعی برگزار می‌گردد. هر سال مسلمانان در این مراسم، از یک سو موجودیت خود را در ابعاد متفاوت به جهانیان اعلام می‌کنند و از سوی دیگر حضور خود زائران در این مراسم، موجب تاثیرپذیری و تاثیرگذاری متقابل آنها می‌گردد. لذا این مراسم، از کارکردهای متفاوتی نظیر کارکردهای مذهبی، اجتماعی و سیاسی و... برخوردار است؛ اما صاحبنظران جهان اسلام کمتر به کارکردهای سیاسی این مراسم پرداخته‌اند. به همین منظور این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که از منظر صاحبنظران علوم سیاسی، کارکردهای سیاسی مراسم پیاده‌روی اربعین کدامند؟(مسئله). برای پاسخگویی، از رویکرد جامعه‌شناختی و روش دلفی- تکنیک شانون بهره‌برداری گردید(روش).یافته‌ها نشان داد که مهمترین کارکردهای سیاسی این مراسم از منظر صاحبنظران علوم سیاسی، افزایش قدرت نرم جهان اسلام؛ وحدت‌بخشی به مسلمانان؛ تقویت هویت شیعه؛ بیداری اسلامی؛ ایثار-شهادت‌طلبی؛ مقاومت و ظلم‌ستیزی؛ امربه معروف و نهی از منکر؛ نمایش امنیت عراق، تقویت مناسبات ایران و عراق؛ آموزش و کادرسازی سیاسی و اصلاح جامعه و زمینه‌سازی ظهور امام زمان(عج) می‌باشد(یافته ها).